Cursor, Click, Select youtube linkedin whatsapp e add list diet heart Phone, Call 13 Play, Next 1 Medical Сross, Sign, Circle Documents, File, List doctor Alarm, Clock, Time, Timer 3 truck 2 apple Arrow 17 Arrow 27 Phone, Call 11 Search, Loupe menu burger square 6 Arrow, Forward chevron down Send Reply, Emails, Letter, Mail 1 Delete, Disabled

استفراغ شدید بارداری (هایپرامزیس گراویداروم): علل و درمان

استفراغ شدید در دوران بارداری مادران
1403-09-28

اگر در حال مطالعه این گزارش هستید، احتمالاً با تهوع و استفراغی درگیر هستید که فراتر از هر توصیف عادی و روزمره است. باید تأیید کنیم که هایپرامزیس گراویداروم (Hyperemesis Gravidarum یا HG) تنها یک تهوع صبحگاهی معمولی نیست؛ بلکه یک بیماری ناتوان‌کننده و واقعی است که سلامت، خواب، خوراک، و توانایی شما برای لذت بردن از دوران بارداری را مختل کرده است. درک این رنج برای ما مهم است. هدف این مقاله، ارائه اطلاعات دقیق پزشکی، تأیید وضعیت شما و ارائه راهکارهای عملی برای مدیریت این شرایط بسیار دشوار است.

دسترسی سریع به مطالب

هیپرامزیس گراویداروم چیست؟

هایپرامزیس گراویداروم به حالت شدید، مداوم و غیرقابل کنترل تهوع و استفراغ در دوران بارداری گفته می‌شود. این وضعیت نادر، تنها تا درصد از بارداری‌ها را تحت تأثیر قرار می‌دهد، اما نشانه‌های آن بسیار جدی و متفاوت از تهوع صبحگاهی رایج است. تعریف بالینی HG فراتر از صرفاً احساس ناخوشی است و شامل علائم فیزیولوژیک حیاتی می‌شود: استفراغ شدید و مکرر، کاهش وزن قابل توجه (بیش از درصد وزن قبل از بارداری)، کتونوری (وجود کتون در ادرار به دلیل سوءتغذیه)، و در نهایت، عدم تعادل الکترولیت‌ها. این شرایط نشان می‌دهد که بیماری تنها بر سیستم گوارشی شما تأثیر نمی‌گذارد، بلکه کل سیستم متابولیک بدن را تحت فشار قرار داده است. استفراغ در HG به حدی شدید است که بدن شما توانایی حفظ مایعات و مواد مغذی حیاتی را از دست می‌دهد و اغلب برای جلوگیری از عوارض جدی‌تر، نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارد.

تفاوت استفراغ شدید در دوران بارداری با استفراغ صبحگاهی

در تهوع صبحگاهی معمولی، شدت علائم خفیف تا متوسط است و اگرچه ناخوشایند است، اما معمولاً بیمار همچنان می‌تواند مقادیر کمی از غذا و مایعات را در معده نگه دارد. در مقابل، HG با شدت علائم و دفعات استفراغ بالاتر مشخص می‌شود؛ به طوری که استفراغ می‌تواند به صورت مداوم، گاهی تا بار در روز، رخ دهد و بیمار ناتوان از حفظ مایعات برای بیش از ساعت می‌شود. این ناتوانی در نگه داشتن مایعات، یک وضعیت خطرناک و رایج در HG است. از نظر مدت زمان ادامه علائم، تهوع صبحگاهی عادی معمولاً با ورود به سه ماهه دوم (قبل از هفته ) بهبود می‌یابد. اما در هایپرامزیس گراویداروم، این علائم اغلب مدت زمان بیشتری ادامه پیدا می‌کنند. اگرچه ممکن است شدت بیماری پس از هفته‌های میانی کمی کاهش یابد، اما در بسیاری از موارد، تهوع و استفراغ شدید تا زمان تولد نوزاد به طور کامل برطرف نمی‌شود.

  1. شدت تهوع:
    • در تهوع صبحگاهی، علائم با استراحت، تغییر رژیم غذایی، یا مصرف زنجبیل کاهش می‌یابد.
    • در هایپرامزیس گراویداروم، تهوع و استفراغ شدید است و به درمان‌های ساده پاسخ نمی‌دهد.
  2. زمان بروز:
    • تهوع صبحگاهی معمولاً صبح‌ها رخ می‌دهد و در طول روز بهتر می‌شود.
    • در هایپرامزیس گراویداروم، علائم می‌توانند در هر زمان از روز یا شب رخ دهند و بهبود نیابند.
  3. تأثیر بر فعالیت روزمره:
    • در تهوع صبحگاهی، مادر قادر به انجام فعالیت‌های روزانه است.
    • در هایپرامزیس گراویداروم، ضعف و استفراغ شدید فعالیت‌های روزانه را مختل می‌کند.
  4. نیاز به مراقبت پزشکی:
    • تهوع صبحگاهی معمولاً نیازی به مراجعه به پزشک ندارد.
    • هایپرامزیس گراویداروم نیاز به مراقبت پزشکی فوری دارد.
ویژگی تهوع صبحگاهی هایپرامزیس گراویداروم
شدت علائم خفیف تا متوسط شدید و ناتوان‌کننده
مدت زمان معمولاً در سه‌ماهه اول بارداری بهبود می‌یابد ممکن است تا پایان بارداری ادامه یابد
تأثیر بر تغذیه و آب بدن مادر می‌تواند غذا و مایعات مصرف کند کم‌آبی و سوءتغذیه شدید
دفعات استفراغ 1-2 بار در روز بیش از 3-4 بار در روز
کاهش وزن معمولاً کاهش وزنی مشاهده نمی‌شود کاهش وزن چشمگیر (بیش از 5% وزن بدن)
نیاز به درمان پزشکی اغلب نیازی به درمان خاص ندارد نیاز به درمان دارویی، سرم‌درمانی، یا بستری شدن
نشانه‌های خطرناک نادر علائمی مانند استفراغ خونی، ضعف مفرط یا کاهش ادرار

علائم و نشانه‌های قطعی استفراغ شدید در بارداری

علائم HG بسیار فراتر از تهوع هستند و مستقیماً نشان‌دهنده خطرات داخلی بدن هستند. آگاهی از این علائم برای جستجوی کمک فوری پزشکی ضروری است.

کم آبی شدید در بارداری؛ اصلی‌ترین علامت خطرناک HG

کم‌آبی بدن مهم‌ترین و خطرناک‌ترین علامت HG است. استفراغ مداوم باعث از دست رفتن سریع مایعات و الکترولیت‌ها می‌شود. اگر این کمبود جبران نشود، می‌تواند مستقیماً به کلیه‌ها و سیستم گردش خون آسیب بزند و یک وضعیت اورژانس پزشکی محسوب می‌شود. نشانه‌های کم‌آبی شامل ادرار تیره و کم‌حجم، تشنگی مفرط، خشکی دهان، و سرگیجه یا غش هنگام ایستادن است. ادرار شفاف و فراوان نشان‌دهنده آبرسانی مناسب است. اما اگر ادرار تیره، کم‌رنگ یا با بوی شدید باشد، یا اگر هنگام تغییر وضعیت (مانند ایستادن) احساس سبکی سر، سرگیجه یا غش (افت فشار خون وضعیتی) می‌کنید، این نشانه‌ها بیانگر نیاز فوری بدن به مایعات و احتمالاً تزریق سرم داخل وریدی است.

کاهش وزن چشمگیر

کاهش وزن در HG یک معیار تشخیصی کلیدی است. کاهش وزنی که بیش از درصد از وزن شما قبل از بارداری باشد، یا کاهش وزن بیش از . کیلوگرم ( پوند)، نشان‌دهنده شکست سیستم در جذب کالری است. پایش وزن در دوران HG ضروری است تا پزشک بتواند فوراً مداخله کند.

خستگی مفرط و ضعف ناتوان‌کننده

خستگی ناشی از HG فراتر از خستگی عادی بارداری است. این یک فرسودگی جسمی و روانی ناشی از کمبود شدید انرژی، سوءتغذیه و عدم تعادل الکترولیت‌ها است که فعالیت‌های روزمره را به طور کامل فلج می‌کند.

سایر علائم بالینی

تپش قلب سریع (افزایش نبض) و فشار خون پایین، نشانه‌هایی هستند که بدن شما برای جبران کمبود حجم خون ناشی از کم‌آبی تلاش می‌کند. این علائم به جای ضعف عصبی، نشان‌دهنده شوک خفیف هیپوولمیک (کاهش حجم مایع در رگ‌ها) هستند. افزایش آگاهی در مورد این علائم، مادر را ترغیب به جستجوی کمک فوری برای جلوگیری از وخامت وضعیت می‌کند.

علل بروز هایپرامزیس گراویداروم

HG یک بیماری پیچیده با ریشه‌های هورمونی و ژنتیکی است. درک علت آن می‌تواند به کاهش بار روانی کمک کرده و مسیر درمان‌های هدفمند را روشن سازد.

نقش افزایش سطح هورمون‌های بارداری

گنادوتروپین جفتی انسانی (HCG) به عنوان عامل اصلی شناخته می‌شود. این هورمون توسط جفت تولید شده و سطح بالای آن، به ویژه در سه ماهه اول، به تحریک مرکز استفراغ در مغز مرتبط است. به همین دلیل، بارداری‌های چندقلویی یا بارداری‌های مولار که تولید HCG در آن‌ها بسیار بالاست، خطر ابتلا به HG را افزایش می‌دهند.

هورمون GDF15 و حساسیت مادر به آن

یافته‌های علمی جدید نشان می‌دهند که هورمون GDF15 (فاکتور تمایز دهنده رشد ) نقش اصلی را در ایجاد تهوع و استفراغ شدید دارد. این پروتئین به مقدار زیادی توسط جفت و جنین تولید می‌شود و سیگنال تهوع را به مغز مادر می‌فرستد.

نکته مهم این است که شدت بیماری تنها به میزان GDF15 بستگی ندارد، بلکه به میزان حساسیت بدن مادر به آن وابسته است. زنانی که از نظر ژنتیکی حساسیت بیشتری به GDF15 دارند، به ویژه اگر جنین آن‌ها مقدار زیادی از این پروتئین را تولید کند (یک نوع ناسازگاری ژنتیکی)، در معرض بالاترین خطر ابتلا به HG قرار دارند. این چارچوب فکری، HG را از یک عارضه عمومی به یک بیماری خاص با ریشه ژنتیکی تبدیل می‌کند و نویدبخش درمان‌های هدفمند جدیدی برای مسدود کردن گیرنده این هورمون (مانند GFRAL) است.

عوامل مستعد کننده و سابقه پزشکی

عوامل متعددی می‌توانند خطر ابتلا به HG را افزایش دهند:

  1. سابقه استفراغ شدید در بارداری‌های قبلی: اگر قبلاً HG داشته‌اید، احتمال عود آن در بارداری‌های بعدی  تا  درصد افزایش می‌یابد.
  2. بارداری‌های چندقلویی (دوقلو یا بیشتر): به دلیل تولید بیشتر HCG و GDF15.
  3. سابقه خانوادگی HG (مادر یا خواهر): وجود زمینه ژنتیکی در خانواده یک عامل خطر قوی است.
  4. سایر شرایط پزشکی: اختلالات تیروئیدی، بیماری‌های صفراوی و سابقه میگرن نیز می‌توانند احتمال ابتلا به HG را افزایش دهند.

تفاوت‌های استفراغ شدید بارداری با استفراغ صبحگاهی

تشخیص هیپرامزیس گراویداروم و نیاز به مراقبت پزشکی

هدف از تشخیص HG، نه تنها تأیید علائم، بلکه ارزیابی میزان آسیب وارد شده به بدن (به ویژه کلیه‌ها و تعادل الکترولیت‌ها) و رد سایر بیماری‌های زمینه‌ای است.

تشخیص بر اساس شدت و فراوانی استفراغ، ناتوانی در تحمل مایعات، و گزارش دقیق کاهش وزن انجام می‌شود. پزشک یا ماما با بررسی تاریخچه پزشکی، عوامل خطرآفرین را نیز در نظر می‌گیرند.

آزمایش‌های تکمیلی برای تأیید کم آبی شدید در بارداری

انجام آزمایش‌های آزمایشگاهی برای ارزیابی وضعیت متابولیک بدن حیاتی است:

  • بررسی الکترولیت‌های خون (پتاسیم، سدیم) و عملکرد کلیه: این آزمایش‌ها برای جلوگیری از عوارض قلبی (ناشی از کمبود پتاسیم یا هیپوکالمی) و تشخیص استرس کلیوی ناشی از کم‌آبی (از طریق سنجش کراتینین) ضروری هستند.
  • تست کتون در ادرار (نشان‌دهنده سوءتغذیه): این تست ساده، سوختن چربی‌های ذخیره بدن به دلیل قحطی (کتوز) را نشان می‌دهد و تأییدی بر نیاز فوری به مداخلات تغذیه‌ای است.

ضرورت سونوگرافی (برای رد بارداری مولار یا چندقلویی)

سونوگرافی یک ابزار ضروری تشخیصی است که به پزشک کمک می‌کند تا مطمئن شود علت تهوع شدید ناشی از شرایط دیگری مانند بارداری مولار یا بارداری چندقلویی نیست.از آنجایی که ضعف و ناتوانی ناشی از استفراغ شدید در بارداری اغلب مانع مراجعه مادر به مراکز درمانی می‌شود، خدمات پزشکی در منزل نبض اول شامل ویزیت پزشک در منزل، آزمایش در منزل و سونوگرافی در منزل می‌تواند برای تشخیص دقیق به شما کمک کند. این خدمات موانع فیزیکی را برطرف کرده و امکان پایش دقیق و به موقع وضعیت بحرانی بیمار را فراهم می‌آورد.

ویزیت پزشک در منزل

درمان و مدیریت استفراغ شدید در بارداری

مدیریت HG یک رویکرد چندمرحله‌ای است که از تغییرات ساده رژیم غذایی آغاز شده و در صورت لزوم به مداخلات دارویی و بستری شدن گسترش می‌یابد.

راهکارهای اولیه و تغییرات رژیم غذایی

هدف اصلی در این مرحله، حفظ تعادل اندک مواد غذایی و مایعات است:

  • مصرف وعده‌های غذایی کوچک و مکرر: سعی کنید هر  تا  ساعت یک بار مقادیر بسیار کمی غذا بخورید تا معده نه خالی بماند و نه بیش از حد پر شود.
  • استفاده از غذاهای خشک، ساده و پرپروتئین: غذاهای ملایم و زودهضم مانند نان تست، برنج، موز، و سس سیب اغلب بهتر تحمل می‌شوند. از غذاهای چرب، سرخ‌کردنی، و تند که باعث تحریک معده می‌شوند، پرهیز کنید.
  • نقش زنجبیل (چای، بیسکویت یا کپسول) در کاهش تهوع: زنجبیل به عنوان یک درمان غیردارویی و ایمن، بسیار مؤثر شناخته شده است. مطالعات علمی نشان داده‌اند که مکمل‌های زنجبیل (به شکل کپسول یا بیسکویت) می‌توانند به طور قابل توجهی تهوع و استفراغ را کاهش دهند و عوارض جانبی بسیار کمتری نسبت به داروهای شیمیایی دارند.
  • آبرسانی مناسب برای جلوگیری از کم آبی شدید در بارداری: مایعات باید به صورت جرعه‌های کوچک و آهسته مصرف شوند. آب، چای زنجبیل واقعی و نوشیدنی‌های الکترولیتی (بدون کافئین) به بازیابی مواد از دست رفته بدن کمک می‌کنند.

درمان‌های دارویی ایمن و مؤثر

بر اساس پروتکل‌های درمانی، داروهای ضد تهوع به صورت پله‌ای و با افزایش قدرت تجویز می‌شوند:

  • ویتامین B6 (پیریدوکسین) و دوکسیلامین: این ترکیب خط مقدم درمان دارویی برای علائم خفیف تا متوسط HG است. ویتامین B6 می‌تواند به تنهایی یا در ترکیب با آنتی‌هیستامین داکسیلامین مصرف شود.
  • داروهای ضد تهوع (ضد استفراغ) تجویزی مانند اندانسترون یا پرومتازین: اگر درمان‌های خط اول کافی نباشند، داروهای قوی‌تر اضافه می‌شوند. این داروها شامل اندانسترون (با دوز معمول  میلی‌گرم هر  ساعت)، پرومتازین یا متوکلوپرامید هستند که به عنوان خطوط دوم یا سوم درمان برای کنترل علائم تجویز می‌شوند.

مداخلات پزشکی در موارد شدید

در شرایطی که استفراغ علی‌رغم مصرف داروهای خوراکی کنترل نشود و کم‌آبی شدید ادامه یابد، بستری شدن در بیمارستان برای تزریق مایعات داخل وریدی (سرم)، اصلاح عدم تعادل الکترولیت‌ها و تجویز ویتامین‌ها (به ویژه تیامین برای جلوگیری از عوارض عصبی) ضروری است. در شرایطی که استفراغ شما کنترل نمی‌شود و دچار کم آبی شدید در بارداری هستید، خدمات تزریق سرم در منزل نبض اول که شامل تزریق مایعات داخل وریدی و داروهای ضد تهوع است، می‌تواند تحت نظارت پزشک برای بازیابی آب و الکترولیت‌های از دست رفته، راهکاری ایمن و موثر باشد. این امر امکان درمان سریع و ایمن را در محیط آرام منزل فراهم می‌آورد.

استفراغ شدید مادر در دوران بارداری

عوارض و خطرات هایپرامزیس گراویداروم بر مادر و جنین

HG یک بیماری با پیامدهای بالقوه جدی است که اگر به درستی مدیریت نشود، می‌تواند بر هر دو تأثیر بگذارد.

  1. اختلالات الکترولیتی و خطر نارسایی کلیه یا آسیب کبدی: عدم تعادل شدید در پتاسیم و سدیم می‌تواند آریتمی‌های قلبی را به دنبال داشته باشد. کم‌آبی طولانی‌مدت فشار زیادی بر کلیه‌ها وارد می‌کند که می‌تواند منجر به نارسایی حاد کلیه شود.
  2. افزایش خطر لخته شدن خون (ترومبوز ورید عمقی): کم‌آبی باعث غلیظ شدن خون می‌شود (هموکنستانتراسیون). ترکیب این عامل با ضعف مفرط و بی‌تحرکی ناشی از HG، خطر تشکیل لخته‌های خونی خطرناک در پاها (DVT) را به شدت افزایش می‌دهد. پزشکان باید به مدیریت این خطر توجه ویژه داشته باشند.
  3. مشکلات روحی و روانی (افسردگی و اضطراب): مبارزه با HG فرسودگی روانی شدید ایجاد می‌کند. شواهد بالینی نشان می‌دهد که نرخ افسردگی، اضطراب شدید، انزوا و حتی در موارد جدی، تفکر به خودکشی یا خاتمه دادن به بارداری بسیار بالاتر است. درک این موضوع حیاتی است که رنج روانی HG واقعی است و دریافت مشاوره تخصصی روان‌پزشکی یک جزء ضروری از درمان این بیماری است.

تاثیر استفراغ شدید بر سلامت جنین

اگرچه بدن مادر اولویت را به تغذیه جنین می‌دهد، اما سوءتغذیه طولانی‌مدت و شدید می‌تواند منجر به مشکلاتی شود. این مشکلات شامل افزایش ریسک وزن کم هنگام تولد (Low Birth Weight) و محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR) است. همچنین، کمبود مواد مغذی در مادر (مانند ویتامین‌ها و مواد معدنی حیاتی) نیازمند جبران جدی است.

عوارض نادر ولی خطرناک استفراغ شدید:

  • سقط جنین (Miscarriage):
    در موارد بسیار نادر و در صورت عدم درمان کامل، سوءتغذیه و کم‌آبی شدید ممکن است خطر سقط جنین را افزایش دهد.
  • مشکلات جفت:
    کمبود مواد مغذی می‌تواند بر عملکرد جفت تأثیر بگذارد و تغذیه جنین را دچار مشکل کند.

سونوگرافی در منزل

استفراغ شدید؛ نشان دهنده دختر یا پسر بودن جنین ؟

ارتباط بین جنسیت جنین و استفراغ شدید بارداری (Hyperemesis Gravidarum) یک فرضیه است و برخی مطالعات نشان داده‌اند که احتمال بروز این وضعیت در بارداری‌هایی که جنین دختر است، کمی بیشتر است. این مسئله ممکن است به سطح بالاتر هورمون hCG (هورمون مرتبط با بارداری) در بارداری‌هایی با جنین دختر مرتبط باشد. اما باید توجه داشت که این رابطه قطعی نیست و عوامل دیگری مانند ژنتیک، سابقه خانوادگی و شرایط خاص هر بارداری می‌توانند تأثیر بیشتری داشته باشند. بنابراین، صرف داشتن استفراغ شدید در بارداری به معنای این نیست که حتماً جنین دختر است. لازم به ذکر است که هایپرامزیس گراویداروم (Hyperemesis Gravidarum) ممکن است در بارداری با جنین پسر نیز رخ دهد. این بیماری به‌طور عمده ناشی از تغییرات هورمونی، به‌ویژه افزایش سطح هورمون hCG (هورمون گنادوتروپین جفتی انسانی)، است و ارتباط مستقیمی با جنسیت جنین ندارد.

این نوع استفراغ شدید فقط در ساعات اولیه صبح اتفاق میفتد؟

برخلاف تهوع صبحگاهی، این نوع تهوع و استفراغ شدید می‌تواند در هر ساعت از شبانه‌روز ادامه داشته باشد و محدود به صبح نیست. در مواردی، علائم می‌توانند در طول روز یا شب به‌طور غیرقابل پیش‌بینی رخ دهند یا شدت یابند. اگر استرس، خستگی، یا عوامل تغذیه‌ای در کار باشد، وقوع یا شدت تهوع زمان به خصوصی ندارد و ممکن است تغییر کند. بنابراین،  این امکان وجود دارد که به تعویق بیفتد یا حتی در شب بیشتر شود. در صورتی که تهوع و استفراغ به‌شدت روی خواب، تغذیه، یا سلامت عمومی مادر تأثیر بگذارد، نیاز به مشورت با پزشک وجود دارد.

استفراغ شدید در دوران بارداری نشانه‌ی پسر بودن است؟

کنترل استفراغ شدید با رژیم غذایی

رژیم غذایی می‌تواند تا حدی در کاهش علائم هایپرامزیس گراویداروم (Hyperemesis Gravidarum) و کنترل تهوع و استفراغ شدید در دوران بارداری نقش داشته باشد، اما این بیماری به دلایل هورمونی و فیزیولوژیکی رخ می‌دهد و تنها با رژیم غذایی به‌طور کامل درمان نمی‌شود. با این حال، برخی تغییرات در رژیم غذایی می‌توانند به مدیریت علائم کمک کنند.

  1. خوردن وعده‌های کوچک و مکرر:
    • پرهیز از معده خالی می‌تواند به کاهش تهوع کمک کند.
    • مصرف وعده‌های کوچک در فواصل زمانی کوتاه باعث می‌شود معده پر نشود و تحریک نشود.
  2. اجتناب از غذاهای چرب، تند و سنگین:
    • این غذاها ممکن است هضم دشواری داشته باشند و باعث تحریک معده شوند.
    • غذاهای چرب می‌توانند تهوع را تشدید کنند.
  3. انتخاب غذاهای ساده و خشک:
    • غذاهایی مانند نان خشک، کراکر، یا برنج ساده معمولاً بهتر تحمل می‌شوند.
    • مصرف این غذاها در اول صبح یا قبل از بلند شدن از رختخواب می‌تواند مفید باشد.
  4. جلوگیری از غذاها یا بوهایی که تهوع را تحریک می‌کنند:
    • با شناسایی و اجتناب از غذاها یا بوهایی که علائم را بدتر می‌کنند، می‌توان تهوع را کاهش داد.
  5. آبرسانی مناسب:
    • مصرف مایعات به‌ویژه آب، چای زنجبیل یا آبمیوه‌های رقیق‌شده بین وعده‌های غذایی.
    • اگر آب خالص تهوع‌آور است، اضافه کردن لیمو یا نعناع ممکن است کمک کند.
  6. مصرف غذاهای سرشار از پروتئین:
    • پروتئین به حفظ قند خون کمک کرده و ممکن است علائم تهوع را کاهش دهد.
  7. اضافه کردن زنجبیل:
    • زنجبیل خاصیت ضدتهوع دارد و می‌تواند به صورت چای، بیسکوییت یا کپسول مصرف شود.

لازم به ذکر است هایپرامزیس گراویداروم یا استفراغ شدید در دوران بارداری عمدتاً ناشی از تغییرات هورمونی است و رژیم غذایی به‌تنهایی نمی‌تواند آن را درمان کند. با این حال، رژیم غذایی مناسب می‌تواند شدت علائم را کاهش دهد. در موارد شدید که علائم با رژیم غذایی و تغییرات سبک زندگی کنترل نمی‌شوند، مداخلات پزشکی مانند سرم‌درمانی، داروهای ضدتهوع، و مکمل‌های غذایی لازم است.

مکمل‌های مفید برای کاهش علائم استفراغ شدید در بارداری

برخی مکمل‌های زمان بارداری می‌توانند به کاهش علائم هایپرامزیس گراویداروم (Hyperemesis Gravidarum) کمک کنند، به‌ویژه اگر کمبودهای تغذیه‌ای ناشی از استفراغ شدید در دوران بارداری وجود داشته باشد. البته این مکمل‌ها باید تحت نظر پزشک مصرف شوند تا از ایمنی و اثربخشی آن‌ها در دوران بارداری اطمینان حاصل شود.

مکمل‌های مفید برای کاهش علائم استفراغ شدید در دوران بارداری:

  1. ویتامین B6 (پیریدوکسین):
    • یکی از رایج‌ترین مکمل‌های توصیه‌شده برای کاهش تهوع در بارداری.
    • معمولاً در دوزهای پایین تجویز می‌شود (25-50 میلی‌گرم، سه بار در روز).
    • می‌تواند همراه با داروی دوکسیلامین (در داروهای ترکیبی مانند دیکلیجیس) مصرف شود.
  2. مولتی‌ویتامین‌های دوران بارداری:
    • حاوی ویتامین‌ها و مواد معدنی مورد نیاز بدن مانند فولیک‌اسید، آهن، و کلسیم هستند.
    • این مکمل‌ها ممکن است با معده خالی باعث تهوع شوند؛ بهتر است همراه غذا یا قبل از خواب مصرف شوند.
  3. زنجبیل (Ginger):
    • به‌صورت مکمل، چای، یا بیسکوییت موجود است.
    • خواص ضدتهوع دارد و می‌تواند تهوع و استفراغ خفیف تا متوسط را کاهش دهد.
    • دوز معمول: 250 میلی‌گرم، 4 بار در روز.
  4. منیزیم:
    • می‌تواند به کاهش اسپاسم‌های عضلانی معده و کاهش شدت تهوع شدید در دوران بارداری کمک کند.
    • در صورت نیاز، مکمل‌های منیزیم باید تحت نظر پزشک مصرف شوند.
  5. پتاسیم و الکترولیت‌ها:
    • در موارد کم‌آبی ناشی از استفراغ شدید، مکمل‌های الکترولیتی یا محلول‌های خوراکی بازسازی آب بدن (مانند ORS) مفید هستند.
  6. پروبیوتیک‌ها:
    • به تنظیم فلور میکروبی دستگاه گوارش کمک می‌کنند.
    • ممکن است تهوع و مشکلات گوارشی را بهبود بخشند.
  7. اسیدهای چرب امگا-3:
    • در رشد مغزی جنین نقش دارند و ممکن است در کاهش التهاب و بهبود وضعیت کلی مادر مؤثر باشند.

مکمل‌های موثر بر استفراغ شدید بارداری

سوالات متداول کاربران

آیا استفراغ شدید در بارداری فقط صبح‌ها اتفاق می‌افتد؟

خیر. متأسفانه نام “تهوع صبحگاهی” در مورد HG بسیار گمراه‌کننده است. تهوع و استفراغ در هایپرامزیس گراویداروم هیچ محدودیتی از نظر زمانی ندارد و می‌تواند در هر ساعت از شبانه‌روز، به صورت مداوم و طولانی‌مدت، شما را آزار دهد.

آیا شدت هیپرامزیس گراویداروم به معنای دختر یا پسر بودن جنین است؟

این یک باور قدیمی و رایج است که HG شدیدتر را به داشتن جنین دختر نسبت می‌دهد. اگرچه برخی مطالعات همبستگی‌های آماری جزئی را بررسی کرده‌اند، اما شواهد علمی کافی برای رد یا تأیید این موضوع به عنوان یک ابزار تشخیصی قابل اعتماد وجود ندارد. شدت HG عمدتاً توسط حساسیت ژنتیکی بدن مادر به هورمون‌هایی مانند GDF15 تعیین می‌شود، نه جنسیت جنین.

تهوع بارداری تا کی ادامه دارد و چه زمانی بهبود می‌یابد؟

تهوع صبحگاهی عادی اغلب تا هفته تا بارداری کاملاً برطرف می‌شود. با این حال، HG می‌تواند بسیار ماندگارتر باشد. اگرچه حدود نیمی از مبتلایان به HG ممکن است پس از هفته بهبود نسبی پیدا کنند، اما برای درصد قابل توجهی از زنان، علائم تا لحظه زایمان و تولد نوزاد ادامه پیدا می‌کنند.

چه زمانی باید برای استفراغ شدید در بارداری به پزشک مراجعه فوری داشت؟

اگر هر یک از “علائم پرچم قرمز” زیر را مشاهده کردید، این یک هشدار برای آسیب بالقوه به اندام‌ها است و باید فوراً به اورژانس یا پزشک خود مراجعه کنید:

  1. ناتوانی در نوشیدن مایعات
  2. ادرار بسیار کم یا قطع آن
  3. استفراغ خونی
  4. درد شدید شکم
  5. غش مکرر یا تپش قلب سریع
0  دیدگاه
شماهم توی این بحث شرکت کنید

کامنتی ثبت نشده است

0  دیدگاه
شماهم توی این بحث شرکت کنید

کامنتی ثبت نشده است